In Gesprek: Jennifer Pots van Tele-Onthaal

Dat een bezoek aan de dagbladhandel voor sommigen meer betekent dan louter een aankoop, moeten we jullie niet vertellen. Voor velen is het bijhorende gesprekje met de dagbladhandelaar van immens belang. Eenzaamheid is geen nieuw probleem, maar tijdens de lockdown treft het sommigen uitzonderlijk hard.  
Maar hoe help je een klant die duidelijk op bezoek komt voor sociaal contact? “Als winkelier kan je natuurlijk geen uren verliezen met een babbeltje, maar zelfs enkele simpele woorden kunnen deugd doen wanneer je eenzaam bent”, vertelt Jennifer Pots van Tele-Onthaal. 

Vertel eens even Jennifer, wat is Tele-Onthaal precies?  

Jennifer: “Praten helpt, dat weet iedereen. Daarom biedt Tele-Onthaal een luisterend oor voor personen die te kampen hebben met grote of kleine problemen: van relaties tot ziekte, depressie, eenzaamheid of praktische problemen. Vijf regionale Tele-Onthaaldiensten komen samen onder het telefoonnummer 106, dag en nacht bereikbaar, zeven dagen op zeven. Onze vrijwilligers luisteren naar wat je te vertellen hebt, en ze reiken de nodige contacten voor verdere hulp aan indien nodig.” 

Bij Perstablo horen we regelmatig dat dagbladhandelaars dezelfde klanten soms meermaals op een dag te zien krijgen, gewoon zodat de klant zijn hart kan luchten en een praatje kan slaan. Is dit een teken van eenzaamheid? 

Jennifer: “Eenzaamheid is een beladen term, want je hebt twee soorten eenzaamheid. Enerzijds heb je emotionele eenzaamheid. Dat treft mensen die misschien wel een groot sociaal netwerk hebben, maar toch eenzaam zijn. Denk bijvoorbeeld aan jongeren die wel een grote vriendengroep hebben, maar toch een echte vertrouwenspersoon missen.  

Anderzijds heb je sociale eenzaamheid. Wanneer je een klein sociaal netwerk hebt, bijvoorbeeld door een bepaald relatiestatuut (alleenstaand, weduwe, …). Die laatste groep zien we wellicht vaak passeren in de dagbladhandel voor een gesprek.” 

Verwondert het u dat we tijdens corona meer mensen zien langskomen voor een babbeltje dan voordien? 

Jennifer: “Nee, dat verbaast me niets. Ook bij Tele-Onthaal merken we dat corona een erg groot probleem is voor mensen die voordien al eenzaam waren. Er wordt vanuit de overheid voortdurend geadviseerd ‘enkel met je eigen bubbel op te trekken’, maar sommigen behoren niet tot een bubbel. Zij voelen de gevolgen van de corona-eenzaamheid nu des te meer. 

Eenzaamheid is trouwens een probleem in alle lagen van de bevolking, jong en oud, rijk en arm. We merken bijvoorbeeld dat gescheiden ouders het in deze periode ook erg moeilijk hebben. Soms hebben ze enkel nog sociaal contact met hun kinderen en collega’s op het werk. Wanneer die dan wegvallen vanwege thuiswerk, of de kinderen blijven bij de andere partner, dan word je al snel eenzaam.” 

En waarom kiezen eenzame mensen dan vaak voor een bezoekje aan de dagbladhandel?  

Jennifer: “De dagbladhandel is een laagdrempelige ontmoetingsplaats. In tegenstelling tot een supermarkt, waar alles snel snel moet gaan, is er in de dagbladhandel tijd om te kiezen en een gesprek te voeren met de winkelier. Bovendien is een dagbladhandel betaalbaar. En aangezien een slechte financiële situatie één van de oorzaken van eenzaamheid kan zijn, kunnen sommigen gewoon geen café of restaurant betalen.  

Vanwege corona  moeten andere ontmoetingsgelegenheden trouwens nog even gesloten blijven, daarom denk ik dat mensen sneller een buurtwinkel opzoeken. De rol die de dagbladhandel kan spelen in het bestrijden van eenzaamheid, is dan ook onmiskenbaar.” 

Hoe pak je het best aan wanneer één van je klanten zich duidelijk eenzaam voelt? Heb je tips? Je wil als dagbladhandelaar natuurlijk geen tijd verliezen, maar toch steeds attent en vriendelijk blijven voor je klanten. 

Jennifer: “Wij geven bellers wel eens het advies om over koetjes en kalfjes te praten, ‘small talk’ zeg maar. Zo kan je makkelijk je sociale vaardigheden oefenen. Ook in de omgekeerde richting is dat waardevol advies. Eenzamen hebben vaak te kampen met een laag zelfbeeld, wanneer je een klein gesprek aangaat over enkele banale dingen, het weer of de actualiteit bijvoorbeeld, dan geeft dat een gevoel van waardigheid. Wanneer je een klant al langer kent, en je weet met welke problemen die worstelt, kan je natuurlijk ook daarover spreken.  

Verder is een goede tip om gewoon aandachtig te luisteren. Iemand die lijdt aan eenzaamheid heeft vaak niet meer nodig dan een luisterend oor. Als winkelier heb je natuurlijk een professionele relatie met je klanten, en die moet je bewaken. Je bent misschien geen échte vriend of een psycholoog, maar toch kan je met enkele woorden al veel goed doen. 

Wanneer een gesprek te lang aansleept, kan je altijd kort samenvatten wat er gezegd is. Zo maak je aan de klant duidelijk dat je klaar bent om af te ronden, én zo toon je dat je geluisterd hebt.” 

We kennen dagbladhandelaars die een koffiehoekje inrichten, of zelfs een terras opzetten om mensen met elkaar in contact te brengen. Wat vind jij van zo’n initiatieven?  

Jennifer: “Ik juich het enorm toe! Bepaalde doelgroepen zijn uitermate vatbaar voor eenzaamheid, denk bijvoorbeeld aan ouderen met beperkte mobiliteit of mensen met financiële problemen. Een dagbladhandel met een koffiehoekje biedt de mogelijkheid om op een laagdrempelige manier te netwerken en kan chronische eenzaamheid bestrijden.”