In Gesprek: David Clarinval, minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s

De perswinkel maakt al sinds jaar en dag deel uit van de Belgische middenstand. Ons bestaan verzekert niet alleen de essentiële persverdeling in ons land, ook fungeert de perswinkel, met zijn laagdrempelig en sociaal karakter, als bindmiddel in het socio-cultureel weefsel van onze gemeenten. Toch staan de drie pijlers waarop onze winkels steunen -pers, tabak en kansspelen- steeds meer onder druk. De situatie vraagt om een duidelijke definitie van de perswinkel en een open communicatie tussen beroepsorganisaties en politici om problemen in ieders belang op te lossen. Het bestuur van Perstablo zat rond de tafel met David Clarinval, federaal minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing.

David Clarinval werd geboren in Dinant op 10 januari 1976. Hij studeerde aan de UCL en werd daar Licentiaat in de economische, sociale en politieke wetenschapen. Hierna werd hij parlementair medewerker voor de MR-fractie in het Waals Parlement. Sinds 2001 is hij burgemeester in Bièvre (Namen), waar hij tevens woont met zijn vrouw en twee kinderen. Op 1 oktober 2020 legde David Clarinval de eed af als minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing.

Dag mijnheer Clarinval, vooreerst bedankt om ons te woord te staan.

De beroepsfederaties Perstablo en Prodipresse hebben bij de zes ministers verantwoordelijk voor de Kansspelcommissie een bijdrage neergelegd met de vraag om een Koninklijk Besluit waarin wordt gedefinieerd wat een perswinkel (dagbladhandel) is. Wat vindt u van ons voorstel? Kunt u ons steunen in onze aanpak?  

Clarinval: “Als Minister van Middenstand ben ik verantwoordelijk voor de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening. Deze wet voorziet dat vestigingseenheden waarvan de hoofdactiviteit de verkoop van kranten, tijdschriften, tabak en rookwaren, telefoonkaarten en producten van de Nationale Loterij uitmaakt niet onderworpen is aan een sluitingsuur en wekelijkse rustdag. Er is sprake van een hoofdactiviteit op basis van deze wet indien de verkoop van de productgroep die de hoofdactiviteit uitmaakt, minstens 50 % van de jaarlijkse omzet vertegenwoordigt.”

“Ik ben bereid ingeval de betrokken beroepsorganisaties dit wensen om deze bepaling aan een analyse te onderwerpen en te bekijken hoe eventuele misbruiken kunnen worden aangepakt.”

Elke verhoging van de tabaksaccijnzen heeft een negatief effect op de vergoeding die overblijft voor de perswinkelier. Zo herrekent de fabrikant het saldo dat aan de groothandelaar en de eindverkoper moet worden uitgekeerd, met telkens een daling van onze commissie als resultaat. Is er volgens u een manier om ervoor te zorgen dat deze accijnsverhogingen niet gedeeltelijk door de perswinkels worden betaald?

Clarinval: “Het regeerakkoord voorziet dat het creëren van een gezonde omgeving een belangrijke dimensie zal uitmaken van het gezondheidsbeleid In dit kader streeft het regeerakkoord naar een omvattend en krachtig antitabaksbeleid. Er wordt gestreefd naar een rookvrije generatie door roken steeds minder aantrekkelijk en toegankelijk te maken. Het is met dat doel dat een verhoging van de accijnzen wordt voorzien.”

“Als Minister van Middenstand kan ik mij uiteraard niet uitspreken aangaande het system van accijnzen. Ik raad u aan om dit voor te leggen aan de bevoegde Minister van Financiën.”

De concessie voor de distributie van kranten en tijdschriften aan Bpost is in 2019-2020 met twee jaar verlengd. Nu vervalt deze weerom op 31/12/2022. De nieuwe 5-jarige concessieprocedure begint weldra. Deze subsidie aan Bpost wordt regelmatig bekritiseerd en de perswinkels ervaren de negatieve impact op hun sector. Hoewel persverdeler AMP eigendom is van Bpost, betaalt elk verkooppunt een bedrag van minimaal 3600 euro per jaar aan vervoerskosten om hun persuitgaven te verkrijgen, terwijl de distributie van de krantenabonnement gratis is en zwaar gesubsidieerd wordt

Bovendien maken de uitgevers van de gelegenheid gebruik om abonnementen met 50% korting aan te bieden en aarzelen zij niet om de commissie van persverkopers te verminderen. Perstablo en Prodipresse werken momenteel aan een advies over deze verlenging van de Bpost-concessie.

Mogen wij vragen om deze te lezen en onze eisen met oog op eerlijke concurrentie te verdedigen? Wat is uw eigen kijk op deze problematiek?

Clarinval: “In de regering heb ik gevraagd om de pershandelaars te betrekken bij de besprekingen onder leiding van minister Dermagne (Economie en Werk).”

Eind 2020 stuurden we een mail naar alle parlementsleden aangaande Viking Lotto, een nieuw product van de Nationale Loterij. Wij betreuren het dat Viking Lotto alleen digitaal werd gelanceerd, zonder overleg met, of de integratie van, het fysiek verkoopnetwerk. De coronacrisis heeft reeds veel spelers naar de digitale sfeer gestuurd en daarom is het fysiek netwerk verzwakt.  

Wij vinden deze online-exclusiviteit een gevaarlijk precedent dat duidt op de toekomstige digitale strategie van de Nationale Loterij.

Daarom roepen wij op tot de invoering van multichannelsysteem, als antwoord op de verschuiving van onze fysieke klanten naar de digitale sfeer. Dergelijk systeem bestaat al in andere landen en bij private aanbieders van sportweddenschappen in België (bijvoorbeeld Ladbrokes).

Hoe kijkt u naar zo’n multichannelsysteem en zou u onze oproep hiertoe willen ondersteunen?

Clarinval: “Ik zal de strategie van de Nationale Loterij, die als overheidsbedrijf in staat moet zijn taken van openbare dienstverlening te vervullen, aandachtig blijven volgen. De multikanalenstrategie is zeer belangrijk geweest in het dossier sportweddenschappen. De Nationale Loterij ontwikkelt een aantal initiatieven zodat de groei van e-commerce ook ten goede komt aan het fysieke netwerk: bijvoorbeeld de Lottery Club en de zeer belangrijke rol van perswinkeliers en andere verkooppunten in dit verband.”

“Als minister die tot september 2020 verantwoordelijk was voor de Nationale Loterij, heb ik ervoor gezorgd dat de Nationale Loterij zich zal concentreren op een sterke aanwezigheid in de detailhandel in een concurrerende omgeving.”

“Wat Vikinglotto betreft: toen ik minister van de Nationale Loterij was, was de aanpak van de Nationale Loterij om te zeggen dat dit een nichedossier is dat een aanvulling vormt op het huidige aanbod van de Nationale Loterij, waarvoor eerst op proef een specifiek internetaanbod kan worden ontwikkeld. In zoverre dit spel succes zou kennen bij de spelers van de Loterij, is het zeker aangewezen dat de Loterij ook voor dit product een specifieke multikanalenstrategie zou kunnen ontwikkelen.”